Miniera e Qymyrit K-ID

Një minierë qymyri e braktisur, e konservuar në vitet 1990. Brenda minierës ruhen shina, vagoneta, një makinë ngritëse dhe një ngarkues xeheje.

Qymyri shtrihej në një shtresë me trashësi mesatare 1,2 metra, me pjerrësi rreth 20°. Galeria që kalon nëpër të degëzohet djathtas e majtas në dhoma të shfrytëzuara, prej të cilave u nxor qymyri. Tavani i tyre është mbështetur me shtylla e hunj druri, shumë prej të cilëve janë çarë. Në galerinë kryesore mbështetësja është prej blloqesh betoni ose harqesh të salduar nga shina. Ka shumë gurë të rënë dhe mbështetëse të shembura. Miniera kishte një horizont të poshtëm, tani të përmbytur; zbritja e pjerrët deri tek ai është pjesërisht e kalueshme. Ekziston edhe një horizont i sipërm, por lidhja me të nuk është gjetur.

Vizita e minierës është e detyrueshme me detektor gazi. Pas çdo shembjeje, niveli i oksigjenit në galeri ulet. Pas njërës prej tyre ai bie nën 18% dhe të ecësh më tej bëhet e pamundur, edhe pse galeria vazhdon.

Infrastruktura sipërfaqësore e minierës është ruajtur gjithashtu mjaft mirë: një urë mbi lumë me shinat e trenit të minierës, vagoneta të ndryshkura të mbuluara me bar, një lokomotivë elektrike në depo, një stacion kompresori, transportues të pjerrët dhe disa ndërtesa të braktisura.

Në territor ka mbishkrime si «ndalohet hyrja» dhe «rrezik për jetën» në shqip, dhe enden nja dy qen. Njerëz nuk duken, por dikush qartë e mban syrin mbi vendin herë pas here.